De schutsluis in Alblasserdam

De schutsluis in Alblasserdam

Rond het jaar 1270 valt het huidige grondgebied van de gemeente Alblasserdam uiteen in gedeelten ten noorden en ten zuiden van de Alblas en ligt in zijn geheel buiten de ringdijk. Op het punt waar de Zijdeweg en de Peilmolenweg de Alblas ontmoeten is in deze ringdijk een afdamming met een sluis gemaakt. In het buitendijkse gedeelte heeft aan weerszijden van de Alblas bebouwing plaatsgevonden, in wat toen respectievelijk de Polders Blockwere en Vinckepolre genoemd werden.

Om waterstaatkundige redenen werd omstreeks het jaar 1300 besloten deze polders eveneens binnen de ringdijk te leggen en heeft verlegging plaatsgevonden van de afdamming met sluis naar de benedenmond van de rivier de Alblas, nagenoeg op de plaats van de huidige sluis.

De huidige sluis in de indamming van het riviertje de Alblas is als monument aan te merken. Dit waterbouwkundige kunstwerk heeft echter een ontwikkeling ondergaan waardoor de historische waarde zeer bijzonder is. De aan de oostzijde van de sluis ingemetselde gedenkstenen getuigen hiervan.

De aanleiding tot het ontstaan van de sluis is eerder aangegeven. Hoe deze sluis in aanleg er heeft uitgezien is niet bekend. Bij octrooi van de Staten van Holland van 24 juni 1598 werd het opnemen van gelden toegestaan voor de vernieuwing van de drie sluizen te Alblasserdam. Met die drie sluizen zullen vermoedelijk wel drie naast elkaar gelegen sluis- of spuiopeningen zijn bedoeld. Een inscriptie in steen verhaalt inderdaad van een vernieuwing in 1599. Wanneer de drie openingen teruggebracht zijn tot één en wanneer de mogelijkheid tot schutting van vaartuigen werd aangebracht is niet bekend. In het begin van de jaren 1800 bestond in ieder geval de sluis met één opening en met een schutkolk. De overwelving was toen reeds aanwezig, maar lager dan thans.

Op 11 mei 1940, de tweede dag van de Tweede Wereldoorlog, werd het centrum van het dorp gebombardeerd. Daarbij werd se sluis zwaar beschadigd. Onmiddellijk na deze oorlogshandelingen werd de herbouw aangepakt en onderging ook de sluis een reconstructie. De reconstructie en herbouw vertonen alle elementen voor de toen bestaande architectuuropvattingen en leggen daarmee een historisch tijdsbeeld vast in het oudste gedeelte van Alblasserdam.

(Bron: Schutsluis-alblasserdam.nl)

         


GERELATEERDE ARTIKELEN

video

video